miércoles, 28 de julio de 2010

O XISTRAL


O XISTRAL (Óleo 81x54)

O Valadouro dispón dun tesouro… O Xistral, a serra de interposición entre a costa cantábrica e a Terra Chá. A xistra delata a presenza constante do vento húmido e xélido que aquí barre os cumios sen máis amparo que as rochas núas dalgúns picos. O Cadramón, os montes da Toxiza e os da Carba son os puntos máis elevados desta serra. Aquí están os reinos do vento e da néboa. A auga deposítase nas chairas elevadas, encharcando e creando os extensos depósitos de turba –turbeiras de “cobertor”–

A flora está representada singularmente pola Drosera Rotoudifolia e a Pinguicula S.P. prantas insectivoras, o toxo, os brezáis húmidos, carballos, bidueiras, acibros, piñeiros…

Na fauna destaca a presenza da rara lagartixa de turbeira, as aves rapaces coma o ratoeiro, o aguiucho cincento ou a arpella, mamíferos coma o lobo, o corzo e o xabarín, os cabalos salvaxes en liberdade son unha imaxe frecuente. O Xistral é a fonte do rio Eume na vertente atlántica e do Landro, Ouro e Masma na vertente cantábrica.

Mámoas, pedrasfitas, pedras “abaladoiras”, círculos líticos… son algúns dos tesouros neolíticos que garda o Xistral. O Prado das Chantas, a Pena Teixeira, o Círculo Lítico do Rego de Solloso, a cidade pétrea á sombra dos Penidos Vello e Novo, Granda Vella… algúns dos nomes de lugar.

Este conxunto xeográfico e arqueolóxico é toda unha lección de historia que corre o risco de destrucción pola ambición e a especulación de empresas con intereses bén diferentes; por iso é preciso dar a coñecer este recuncho e facelo popular denantes que aparezan sen avisar os de sempre coas súas escavadoras e os seus negocios dispostos impunemente a borrar do mapa unhas testemuñas definitivas para podermos comprender pasaxes da nosa historia máis antiga.


miércoles, 7 de julio de 2010

A TABERNA DO TARAVELO

"A TABERNA DO TARAVELO" (Óleo 64 X 50)

...á sombra de piñeiros e na beira da estrada, está en Recaré aquela casa alta e grande de amplas portas e xanelas pintadas dunha coor ocre-roxiza: A taberna do Taravelo ou "Caspepe"...lugar de parada para beber ou mercar. Era o taberneiro home algo desconfiado anque moi legal nas contas; de nacemento, tolleito das pernas e fillo de nai solteira; seu pai, fora un mestre de escola que estivera de escolante en Recaré. Sendo mozo, escomenzóu a traballar de zapateiro, con oito pesetas emprestadas, e aló pola década dos cincuenta, puxo a andar o que fói auténtico "centro comercial" da época onde as xentes dos arredores ían mercar o pementón envolvido en papel de estraza, o sal a granel para salga-los porcos na matanza, as velas de cera, o zucre e o arróz, caramelos, roscas e galletas, o "guano" para abona-las terras, viño a granel e gaseosas -de Casba Viloalle-, agullas para coser e carretes de fio, cadeas e cordel de esparto para prende-lo gado, pelas de bacalláu curado e aqueles arenques salgados que viñan en caixa redonda de madeira, cravos para ferra-las zocas, puntas de carpinteiro, aceite e xabrón, chisqueiros de mecha torcida e tabaco, profilácticos... e outras moitas cousas. Ás noites eran as partidas de tute e dominó e os torresmos con pan na compaña dun neto de viño ou dun quinto de cervexa "El León"... os homes, as risadas, os berros, as borracheiras e os xuramentos... namentras o televexo da taberna, en branco e negro, anuncia "O Persil"...

A roda do andacamiños vai xirando
SDFA